Buzdolabı kokusunu gidermek için en etkili yöntem, tüm rafları boşalttıktan sonra yüzeyleri karbonatlı ılık bir suyla silmektir. Karbonat kokuyu hızlıca emerek kötü kokunun kaynağını nötralize eder. Daha sonra buzdolabına ağzı açık bir kabın içinde taze karbonat koyarak kokunun tekrar oluşmasını önleyebilirsiniz. Eğer evinizde karbonat yoksa, kesilmiş bir limonuda dolabın bir köşesine yerleştirerek kötü kokuyu engelleyebilirsiniz. Hem kokuyu toplamış olursunuz hem de buzdolabınızda ferahlık sağlar.
Buzdolabı Kokusu Neden Oluşur
Çünkü buzdolabınızdaki kötü koku hem gıdalarınızın tadını bozar hem de hijyen sorunu yapar. Kokunun temel nedenleri şunlar olabilir:
- Bozulmuş gıdalar kötü koku ve gaz yayar. Örneğin unutulan bir peynir ya da ağzı açık bir yemek birkaç gün içinde tüm dolaba ağır koku bırakır.
- Kapak tam kapanmazsa kötü koku artar. Kapak aralık kalınca iç sıcaklık yükselecek ve yiyecekler daha hızlı bozulacaktır.
- Yanlış saklama kötü kokuyu tetikler. Ağzı açık saklanan yemekler, sulu yiyeceklerin dökülmesi veya açıkta bırakılan meyveler kısa sürede kokunun kaynağı haline gelir.
- Düzenli temizlik yapılmadığında muhakkak koku birikir ve sebzelikteki çamur, dökülmüş sos veya raftaki eski lekeler zamanla ağır koku oluşturur.
- Hava sirkülasyonu zayıfsa kötü koku daha çabuk yayılır. Rafların fazla doldurulması veya hava kanallarının tıkanması kokunun dolap içinde hapsolmasına neden olur.
Sorunun kaynağını bulmadan yapılan temizlik kısa süreli sonuç verir.
Kokuyu Gidermeden Önce Atılması Ne Yapılması Gerekiyor
Koku çoğu zaman görünmeyen bir kaynaktan gelir. Bu adımlar sorunu nokta atışı bulmanızı sağlar ve temizlik aşamasını hızlandırır.
- Buzdolabını tamamen boşaltın: İçinde tek kalmış yarım bir sos bile koku yapabilir. Hafta içi yoğun olduğunuz günlerde arka rafta kalan yiyecekleri fark etmeyebilirsiniz. Boşaltmak, tüm alanı net görmenizi sağlar. Bu biraz yorucu olabilir ama kötü kokunun kaynağını bulmak için önemlidir.
- Son kullanma tarihi geçmiş ürünleri kontrol edin: Yoğurt, peynir veya açılmış bir salam paketi birkaç gün içinde ağır kokuya neden olabilir. Tarihi geçmiş ürünleri ayıklamak, kokunun kaynağını hızlıca bulmanıza yardımcı olur.
- Rafları çıkarıp sıcak su ve sabunla yıkayın: Meyve suyu dökülmüş ya da yemek kabından sızan sıvı koku yapabilir. Rafları çıkarıp yıkadığınızda bu atıkları temizlemiş olursunuz.
- Contaları gözden geçirin: Buzdolabının kapağında yer alan contanın içinde kalan kırıntılar zamanla kötü kokuyu yayar. Günlük kullanımda fark etmeyebilirsiniz ama bu küçük birikmeler, düzenli kontrol edildiğinde kolayca temizlenir.
Evde Uygulanabileceğiniz Doğal Koku Giderme Yöntemleri
Doğal yöntemler hem oldukça ekonomiktir hem de buzdolabındaki oluşankötü kokuları hızlıca giderir. Hiçbir kimyasal kullanmadan sonuç alırsınız. Zaten evinizde bulunan malzemelerle anında çözüm üretebilirsiniz.
- Karbonat kullanımı: Küçük bir kase veya tabağa karbonat koyup dolabın bir köşesine indirin. Haftada bir bunu karıştırın. Eğer kokuyu çekme gücü artsın istiyorsanız delikli bir poşete de doldurabilirsiniz bu özellikle balık veya soğan kokusu varsa işe yarar.
- Sirke ile silme: Bir bardak suya biraz sirke koyun. Bir bez yardımıyla rafları bu karışımla silin. Eğer 10 dakikada beklerseniz etkisi gittikçe artar. Hazırladığınız yemek kokusu dolaba sinmişse bu yöntem hızlıca kötü kokuyu giderecektir.
- Türk kahvesi veya çay posası: Bence kahve kötü kokuları engellemek için icat edilmiş olmalı dünyada bir avuç kuru kahveyi küçük bir tabağa yayarak yerleştirin. Çay posasını da aynı şekilde kullanabilirsiniz. Yoğun kokuları kısa sürede emer. Akşam yemeğinden sonra dolaba koymanız sabaha taze koku sağlar.
- Limon ve kabuğu: Limon acayip birşey gerçektende birkaç dilim limonu açık şekilde bırakın. Aslında bunu en çok nenelerimiz yapardı. Ne zaman anneannemin evinde buzdolabını açsam kesilmiş bir limonun öylece durduğunu görürdüm. özellikle yumurta kalıplarının içinde 🙂 Misafir sonrası dolabın havasını yenilemek için idealdir.
Çabuk Etki Edecek Pratik Yollar
Yemek hazırlarken çıkan ani kokular mesela nohut, misafir gelmeden önce veya haftalık temizlik yapmamışken insanı zor durumda bırakıyor. Bu pratik yollar kısa sürede sonuç verecektir.
- Buzdolabı için özel koku gidericiler: Marketlerde satılan jel, tablet veya minik kutu formundaki kokusuz gidericiler hızlı etki eder. Çekmece içlerine kolayca yerleştirilir. Özellikle balık, soğan veya sızmış yemek kokularında etkilidir.
- Aktif karbon filtre seçenekleri: Küçük paketler hâlinde satılır. Raf köşesine koyman yeterlidir. Birkaç saat içinde kokuyu toplar. Ayda bir yenisiyle değiştirilebilir.
- Derin dondurucu kokusu için buz çözme + havalandırma: Cihazı boşalt. Buzu erit. Kapıyı birkaç saat açık bırak. Soğuk et veya unutulmuş ürün kokuları hızla kaybolur.
- Ani kokular için anlık çözümler: Bir kaseye karbonat koyup orta rafa yerleştir. Acil durumlarda Türk kahvesi telvesi de kokuyu bastırır. Portakal kabuğu kısa süreli tazelik sağlar.
Herşeyi Yaptınız Ama Yine Olmadı İşte Size Son Çareler!
Koku, genelde gözden kaçan küçük bir arızanın işareti olabiliyor. Bu adımlarla hem kokuyu yok edebilirsiniz hem de daha büyük sorunları önlersiniz:
- Drenaj deliklerini temizle: Arka kısımdaki küçük delikler tıkanınca su birikir ve kötü koku yapar. İnce bir çubuk veya pipet temizleyiciyle deliği aç. Musluk altındaki süzgeci açar gibi düşün; su akmaya başlayınca sorun genelde çözülür.
- Buzluğu tamamen çözdür: Rafların arkasında biriken buz, hava akışını keser ve içerde nem kokusu oluşur. Buzluğu boşalt. Kapağı açık bırak. Buzlar tamamen erisin. Tıpkı derin dondurucu temizlerken yaptığın gibi, sabırlı ol.
- Contaları yağlayıp temizle: Kapı lastiği tam kapanmazsa içeri sıcak hava girer ve koku oluşur. Lastiği ılık suyla sil. İnce bir tabaka vazelin sür. Eğer lastik yırtıksa değiştir. Eski bir kapı lastiği evdeki hava kaçaklarına benzer; küçük sorun ama etkisi büyük.
- Teknik arızayı kontrol et: İçerideki hava dolaşımı zayıfsa koku kalır. Fan sesi değiştiyse, buzdolabı eskisi kadar soğutmuyorsa teknik servis çağır. Evdeki vantilatör bozulduğunda odanın ağır kokması gibi düşün; hava dönmezse koku kalır.
Koku Oluşmasını Önleme İpuçları
Bu neden önemlidir? Çünkü buzdolabındaki kötü kokuların çoğu, küçük ama ihmal edilen alışkanlıklardan çıkar. Aşağıdaki 4 adım düzenizi korur ve kokuyu daha oluşmadan önüne geçersiniz:
- Gıdaları hava almayan kaplarda saklayın. Açık kalan yemekler çabuk koku verir. Mesela akşamdan kalan kuru fasulyeyi kapaksız bırakırsanız ertesi gün tüm dolap o kokuyu çeker. Kilitli kap kullanmak kokuyu içeride tutar.
- Haftalık mini kontrol rutini oluşturun. Her hafta aynı gün 3 dakikalık hızlı bir tur atın. Son kullanma tarihi yaklaşan ürünleri görünce hemen değerlendirin. Bu küçük alışkanlık, biriken kokuyu engeller.
- Dökmelere anında müdahale edin. Süt ya da turşu suyu döküldüğünde “biraz sonra silerim” demeyin. Bekleyen sıvılar hemen koku yapar. Bir peçete ve ıslak bezle anında temizlemek yeterlidir.
- Raflarda karbonat veya koku giderici bulundurun. Küçük bir kap karbonat, istenmeyen kokuları emer. Marketlerde satılan hazır koku gidericiler de aynı işi görür. Bu basit yöntem dolabın sürekli ferah kalmasını sağlar.
Sık Yapılan Hatalar ve Kaçınmanız Gerekenler
Küçük alışkanlıklar bile buzdolabında kalıcı kokuya yol açar. Aşağıdaki hatalardan kaçınarak sorunu başlamadan durdurabilirsiniz:
- Keskin kokulu ürünleri açık bırakmak:
Soğan, sarımsak, pastırma veya balık gibi gıdaları ağzı açık kapta tutmak kokunun tüm raflara yayılmasına neden olur. Birkaç saat içinde süt ürünlerine bile siner. - Buzdolabını fazla doldurmak:
Rafları ağzına kadar doldurmak hava akışını bozar. Soğuk hava dolaşamadığı için bazı bölümler ısınır ve kokular daha hızlı oluşur. Özellikle market alışverişinden sonra “şimdilik böyle dursun” demek büyük bir hatadır. - Plastik poşetlerin yanlış kullanımı:
İnce market poşetleri gıdayı tam kapatmaz. Nem ve koku dışarı çıkar. Üstelik bu poşetler kolay yırtılır ve sızıntı yapar. Evde kalan yarım limonu bile açık poşete koymak kötü kokuya davetiye çıkarır. - Temizliği yaz-kış uzun süre ertelemek:
Buzdolabını aylarca temizlememek, rafta gözden kaçan tek bir döküntünün bile kokuyu büyütmesine yol açar. Mevsim fark etmeksizin düzenli silmek en basit ama en güçlü çözümdür.
Buzdolabındaki kötü kokuları gidermek için karbonat ve sirke en etkili doğal çözümlerden biridir. Sirkeyi temizlikte başka nerelerde kullanabileceğinizi sirke ile doğal temizlik yazımızda detaylı anlattık.